సురక్షా కా తిరంగా’తో సైబర్ మోసాలపై విస్తృత అవగాహన

సైబర్ నేరాల నుంచి అప్రమత్తతే రక్షణ: ఎస్పీ శరత్ చంద్ర పవార్.

చీకటి వెలుగు నల్గొండ.

తెలంగాణ సైబర్ సెక్యూరిటీ బ్యూరో డైరెక్టర్ ఆదేశాల మేరకు ప్రతి నెల తొలి బుధవారం నిర్వహించే ‘సైబర్ జాగృతి దివస్’ కార్యక్రమంలో భాగంగా ‘సురక్షా కా తిరంగా – స్టే అలర్ట్, స్టే అవేర్, స్టే సైబర్ సేఫ్’ సందేశంతో నల్గొండ జిల్లా పోలీసు శాఖ ఆధ్వర్యంలో బుధవారం విస్తృత సైబర్ భద్రత అవగాహన కార్యక్రమం నిర్వహించింది. నల్గొండ పట్టణంలోని చిన్న వెంకట్ రెడ్డి ఫంక్షన్ హాల్‌లో జరిగిన కార్యక్రమానికి జిల్లా ఎస్పీ శరత్ చంద్ర పవార్ ముఖ్య అతిథిగా హాజరై విద్యార్థులను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. ప్రస్తుతం ప్రతి ఒక్కరి చేతిలో మొబైల్ ఫోన్, బ్యాంకు ఖాతా ఉండటంతో సైబర్ నేరగాళ్లు కొత్తకొత్త పద్ధతుల్లో ప్రజలను మోసగిస్తున్నారని తెలిపారు. సాధారణ దొంగతనాల కంటే సైబర్ మోసాల వల్ల నష్టపోతున్న వారి సంఖ్య రోజురోజుకూ పెరుగుతోందని పేర్కొన్నారు. గత ఏడాది దేశవ్యాప్తంగా వేల కోట్ల రూపాయలు సైబర్ మోసాల రూపంలో ప్రజలు కోల్పోయారని గుర్తుచేశారు. విద్యార్థులు తమ కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు, పరిసర ప్రాంత ప్రజల్లో సైబర్ భద్రతపై అవగాహన పెంచాలని పిలుపునిచ్చారు. సామాజిక మాధ్యమాలు, నకిలీ పెట్టుబడి పథకాలు, షేర్ మార్కెట్ వ్యాపార అనువర్తనాలు, కొరియర్ మోసాలు, రుణాల పేరుతో మోసాలు, త్వరిత స్పందన సంకేతం (క్యూఆర్ కోడ్) మోసాలు, ఆన్‌లైన్ ఉద్యోగాల పేరుతో మోసాలు, ‘డిజిటల్ అరెస్టు’ పేరుతో భయపెట్టి డబ్బులు దోచుకునే ఘటనలు ప్రస్తుతం ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయని వివరించారు. ఈ నెల మొత్తం పెట్టుబడి మోసాలపై ప్రత్యేక అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నట్లు తెలిపారు. అధిక లాభాలు వస్తాయని ఆశ చూపించే సంస్థల మాటలు నమ్మి పెట్టుబడులు పెట్టవద్దని సూచించారు. పెట్టుబడి పెట్టే ముందు సంబంధిత సంస్థకు ప్రభుత్వ అనుమతులు ఉన్నాయా, అధికారిక వెబ్‌సైట్, అనువర్తనం (యాప్) అసలుదేనా, ఆర్థిక నియంత్రణ సంస్థల అనుమతులు ఉన్నాయా అనే అంశాలను తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలని సూచించారు. వ్యాపార అనువర్తనాల్లో కనిపించే కృత్రిమ లాభాలను చూసి మరింత డబ్బు పెట్టుబడి పెట్టడం ప్రమాదకరమని హెచ్చరించారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు ఇప్పిస్తామని చెప్పి డబ్బులు వసూలు చేసే మోసగాళ్లను నమ్మవద్దని, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ డబ్బులు తీసుకుని ఇవ్వబడవని స్పష్టం చేశారు. సామాజిక మాధ్యమాల్లో కనిపించే ఆకర్షణీయ ప్రకటనలు, ఉద్యోగాల పేరుతో వచ్చే సందేశాలు, లాటరీలు, బహుమతులు, నగదు తిరిగి చెల్లింపు ఆఫర్లు, ఆన్‌లైన్ రుణాలు, వినియోగదారుల సేవా కేంద్రం పేరుతో వచ్చే ఫోన్ కాల్స్ పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలని సూచించారు. ‘డిజిటల్ అరెస్టు’ పేరుతో వీడియో కాల్స్ చేసి తాము పోలీసులు, సీబీఐ, ఈడీ లేదా న్యాయస్థాన అధికారులమంటూ బెదిరించే వారిని నమ్మవద్దన్నారు. పోలీసులు ఎప్పుడూ వీడియో కాల్ ద్వారా ఎవరినీ అరెస్టు చేయరని స్పష్టం చేశారు. అలాంటి కాల్స్ వచ్చిన వెంటనే వాటిని నిలిపివేసి సమీప పోలీసు స్టేషన్ లేదా సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులను సంప్రదించాలని సూచించారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలని, సామాజిక మాధ్యమాలను బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించాలని విద్యార్థులకు సూచించారు. తెలియని లింకులను తెరవకూడదని, అనుమానాస్పద అనువర్తనాలను డౌన్‌లోడ్ చేయవద్దని, బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు, ఒకసారి వినియోగించే సంకేత సంఖ్య (ఓటీపీ), యూపీఐ పిన్, సంకేతపదాలు వంటి వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఇతరులతో పంచుకోవద్దని హెచ్చరించారు. సైబర్ మోసానికి గురైనట్లు గుర్తించిన వెంటనే ఒక్క నిమిషం కూడా ఆలస్యం చేయకుండా 1930 సైబర్ సహాయ కేంద్రానికి ఫోన్ చేసి, జాతీయ సైబర్ నేరాల ఫిర్యాదు పోర్టల్‌లో వెంటనే ఫిర్యాదు నమోదు చేయాలని సూచించారు. వేగంగా ఫిర్యాదు చేస్తే మోసపోయిన డబ్బు తిరిగి పొందే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయని తెలిపారు. ఈ సందర్భంగా విద్యార్థులతో సైబర్ భద్రతపై ప్రతిజ్ఞ చేయించారు. ప్రతి విద్యార్థి తన కుటుంబం, గ్రామం, సమాజంలో కనీసం పది మందికి సైబర్ భద్రతపై అవగాహన కల్పించాలని జిల్లా పోలీసు శాఖ విజ్ఞప్తి చేసింది. అనంతరం తెలంగాణ సైబర్ సెక్యూరిటీ బ్యూరో రూపొందించిన అవగాహన వీడియోలను ప్రదర్శించి, దేశవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న సైబర్ నేరాల తీరు, వాటి నుంచి రక్షణ పొందే మార్గాలను వివరించారు. పోలీసు కళాబృందం సందేశాత్మక ప్రదర్శనతో సైబర్ నేరాలపై ప్రజల్లో చైతన్యం కల్పించింది. కార్యక్రమం ముగింపులో ‘సురక్షా కా తిరంగా’ పోస్టర్‌ను ఎస్పీ ఆవిష్కరించారు. కార్యక్రమంలో అదనపు ఎస్పీ రమేష్, సైబర్ క్రైమ్ డీఎస్పీ లక్ష్మీనారాయణ, నల్గొండ డీఎస్పీ శివరాం రెడ్డి, నల్గొండ రెండో పట్టణ సీఐ ఆదిరెడ్డి, ప్రత్యేక విభాగం సీఐ నాగరాజు, ట్రాఫిక్ సీఐ మహాలక్ష్మయ్య, రెండో పట్టణ ఎస్‌ఐ సైదా బాబు, వివిధ విద్యాసంస్థలకు చెందిన సుమారు రెండు వేల మంది విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, పోలీసు అధికారులు పాల్గొన్నారు.